GE Vernova Gebze’den Dünyaya Güç Veriyor: “Enerji Geçişi İletim Olmadan Gerçekleşemez”
GE Vernova Güç Transformatörleri Fabrikası Genel Müdürü Yetkin Duman, Gebze’deki 60 yıllık üretim üssünün küresel enerji şebekesindeki kritik rolünü ve Türkiye’nin enerji vizyonuna katkılarını Elektrik Haber’e anlattı.
Enerji sektörünün küresel devlerinden GE Vernova’nın Gebze’deki Güç Transformatörleri Fabrikası, 60. yılında da hem Türkiye hem de dünya şebekeleri için stratejik bir üretim merkezi olmaya devam ediyor. 1.200 MVA kapasiteye kadar geniş bir portföyde üretim yapan tesis, Amerika’dan Afrika’ya kadar pek çok coğrafyanın enerji altyapısını şekillendiriyor.
Yetkin Duman Elektrik Haber’in şu sorularını yanıtladı;
GE Vernova’nın Gebze’deki Güç Transformatörleri Fabrikası’nı bize tanıtabilir misiniz? Burada hangi tip transformatörler üretiliyor, ne amaçla kullanılıyor ve genellikle kimler tarafından tercih ediliyor?
Gebze’deki fabrikamız 60 yıldır faaliyet gösteriyor ve GE Vernova’nın tüm dünyada en büyük transformatör üretim tesislerinden biri konumunda. Tesisimizde, yüksek gerilim ve ekstra yüksek gerilim üniteleri de dahil olmak üzere yaklaşık 1.200 MVA kapasiteye kadar geniş bir portföyde güç transformatörü ve reaktör üretiyoruz.
Şebekeler arasında enerjinin verimli şekilde transfer edilmesini sağlayan, kayıpları azaltan ve şebeke güvenilirliğini destekleyen bu transformatörler, elektrik iletim ve dağıtımında kritik bir rol oynuyor. Bu ürünler; Türkiye’de ve dünya genelinde elektrik dağıtım şirketleri, bağımsız enerji üreticileri ve sanayi kuruluşları tarafından kullanılıyor. Uygulama alanları arasında yenilenebilir enerji entegrasyonu, geleneksel enerji üretimi, iletim şebekelerinin güçlendirilmesi ve genişletilmesi yer alıyor.
Fabrikamız; Avrupa, Amerika, Orta Doğu ve Afrika’daki pek çok projeyi destekliyor. Son teslimatlarımız arasında Amerika’ya gönderdiğimiz transformatörlerin yanı sıra enerji şebekesi operatörleri ve yenilenebilir enerji projeleri için Avrupa’ya gönderdiğimiz yüksek gerilim ekipmanları bulunuyor.
Fabrikamızda, üretimin yanı sıra transformatörler için bakım ve onarım hizmetleri sunuyoruz. Ayrıca, son derece yetenekli Ar-GE ekibimizle ileri seviye test imkanlarına sahibiz. Mühendislik, kalite, üretim ve proje ekipleri ve müşterilerimizle kurduğumuz yakın iş birliği ve sinerji; güvenilir, verimli ve ihtiyaçlara uygun transformatör çözümlerinin ortaya çıkmasını sağlıyor.
EEMKON’da katıldığınız panelde transformatörlerin ses seviyesinden bahsettiğiniz. Bu sesin azaltılmasının çevre ve enerji şebekesi performansı açısından önemi nedir ve GE Vernova olarak bunu hangi yöntemlerle kontrol ediyorsunuz?
EEMKON, ülkemizdeki enerji sektörü uzmanları ve paydaşlarını bir araya getirerek sektörün geleceğini şekillendiren önemli teknolojiler üzerine fikir alışverişinde bulunmaları için önemli bir fırsat sağladı. Bu kapsamda transformatörlerin ses seviyeleri de sürdürülebilir ve güvenilir elektrik altyapısı tartışmalarının önemli bir parçası oldu.
Transformatör seslerinin azaltılması, özellikle enerji altyapısı yerleşim alanlarına yakın olduğunda giderek daha önemli hale geliyor. Avrupa’nın bazı bölgelerinde elektrik ekipmanları için çevresel gürültü standartları giderek sıkılaşıyor; bu, toplumsal ve çevresel etkilerin artan önemini yansıtıyor. Bu standartlara uyum sağlamak hem çevredeki yaşam kalitesini koruyor hem de enerji şebekelerinin sürdürülebilir genişlemesine olanak tanıyor.
Teknik açıdan bakıldığında, ses kontrolü transformatör tasarımının ve performansının ayrılmaz bir parçasını oluşturuyor. GE Vernova olarak, bunu özenli mühendislik, gelişmiş modelleme ve uygun malzeme seçimleriyle birlikte müşterilerle yakın iş birliği içinde gerçekleştiriyoruz. Gebze tesisimizde yıllardır sürdürdüğümüz Ar-Ge çalışmaları sayesinde hem regülasyon hem de müşteri gereksinimlerini karşılayan güvenilir ve verimli çözümler üretebiliyoruz.
Buna paralel olarak, yenilikçi çözümlerle enerji şebekelerinin karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik çalışmaları desteklemeye devam ediyoruz. Örneğin, gelişmiş gaz karışımlarıyla SF₆ içermeyen çözümlerimiz, uzun vadeli sürdürülebilirliğe önem veren pazarlarda giderek yaygınlaşıyor ve enerji şebekelerinin karbon ayak izinin azaltılmasına yardımcı oluyor.
Enerji sektöründe şebeke güvenilirliği ve verimliliği konusundaki güncel trendler nelerdir ve GE Vernova, çözümlerini bu gelişmelere uyarlamak için neler yapıyor?
Enerji sektöründe sıkça vurgulandığı gibi, enerji geçişi iletim olmadan gerçekleşemez. Artan elektrik ihtiyacı; özellikle elektrifikasyon, veri merkezleri, sanayi faaliyetleri ve hızlı kentleşme nedeniyle, mevcut şebekelerin modernize edilmesini ve genişletilmesini giderek daha önemli hale getiriyor.
Enerji şebekesi operatörleri, artan ve giderek daha karmaşıklaşan talepler, yenilenebilir enerji kaynaklarının yükselen payı ve yaşlanan altyapı gibi bir dizi zorlukla karşı karşıya. Bu durum, enerji şebekelerinin güvenilirliği ve verimliliği üzerinde ciddi baskılar yaratıyor. Sonuç olarak, gelişmiş iletim teknolojilerine, dijitalleşmeye ve gerçek zamanlı sistem yönetimine yapılan yatırımlar hız kazanıyor.
GE Vernova olarak, sektörün değişen ihtiyaçlarına elektrifikasyon portföyümüzle yanıt veriyoruz. Bu kapsamda ekiplerimiz; gelişmiş iletim ve dağıtım ekipmanlarını, şebeke otomasyonu ve yazılım çözümlerini, enerji dönüşümü ve depolama teknolojilerini ve büyük altyapı projeleri için sistem entegrasyon yeteneklerini bir araya getiriyor.
Portföyümüzde yüksek gerilim ekipmanları, transformatörler, gaz ve hava yalıtımlı trafo merkezleri, dijital trafo merkezi çözümleri, gelişmiş koruma ve kontrol sistemleri ile özel test laboratuvarlarıyla desteklenen mühendislik ve Ar-Ge kabiliyetleri yer alıyor. Ayrıca, enerji şebekesi istikrarını ve kontrol edilebilirliğini artırmak, elektriğin uzun mesafelerde ve sınır ötesinde verimli iletimini sağlamak için Yüksek Gerilim Doğru Akım (HVDC) sistemleri, Esnek AC İletim Sistemleri (FACTS) ve Senkron Kondansatörler de sunuyoruz.
Enerji şebekesi güvenilirliği, görünürlük ve kontrolü artıran çözümler sayesinde daha da artıyor. Operasyonel veriler doğru şekilde kullanıldığında, enerji dağıtım şirketleri plansız kesintileri azaltabiliyor, varlıkları daha verimli kullanabiliyor ve şebekenin dayanıklılığını güçlendirebiliyor.
GE Vernova olarak, gelişmiş teknoloji, dijital zekâ ve sistem uzmanlığını bir araya getirerek, enerji şebekelerinin modernizasyonu ve genişletilmesi sürecinde dağıtım şirketlerini destekleyerek değişen enerji ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı oluyoruz.
GE Vernova sadece bir transformatör üreticisi değil. Peki şirket, Türkiye’nin sürdürülebilir ve temiz enerji hedeflerine ulaşmasına teknolojik olarak nasıl katkıda bulunuyor?
Türkiye, yenilenebilir enerji kapasitesini büyütürken aynı zamanda enerji güvenliğini ve şebeke dayanıklılığını güçlendirmeye odaklanıyor. GE Vernova olarak, enerji değer zincirinin her aşamasında yer alarak bu hedeflere katkı sağlıyoruz.
- Enerji üretimi: GE Vernova teknolojileri, Türkiye’nin kurulu güç kapasitesine 33 GW’ın üzerinde katkıda bulunuyor. Bu kapsamda, gelişmiş gaz türbini teknolojilerimiz yenilenebilir enerji kaynaklarının dengelenmesine ve sistem istikrarının sağlanmasına yardımcı oluyor. Geçtiğimiz yıl teslim ettiğimiz Türkiye’nin ilk H sınıfı gaz türbininin devreye alınma süreci devam ediyor. Öte yandan, büyük ölçekli güneş, rüzgâr ve hidroelektrik projeleri için sağladığımız teknolojiler de Türkiye’nin sürdürülebilir enerji kapasitesinin büyümesini destekliyor. Stratejik öneme sahip Karapınar Güneş Enerjisi Santrali bu projelerden biri.
- Enerji şebekesi genişlemesi ve modernizasyonu: Elektrifikasyon portföyümüz kapsamında sunduğumuz transformatörler, yüksek gerilim ekipmanları, trafo merkezleri ve şebeke otomasyonu çözümleri, Türkiye’nin iletim ve dağıtım altyapısını güçlendirmeye katkıda bulunuyor. Bu teknolojiler, yenilenebilir enerji entegrasyonunu artırırken ülke genelinde güvenilir enerji iletimini destekliyor.
- Dijitalleşme: Gerçek zamanlı izleme ve önleyici bakım gibi dijital çözümlerimiz hem üretim hem de şebeke operasyonlarının daha verimli ve güvenilir hale gelmesine katkı sağlıyor. Bu teknolojiler enerji santrallerinin yanı sıra büyük ölçekli sanayi tesislerinde de erken tespit ve daha yüksek operasyonel güvenilirlik için kullanılıyor.
- Enerji finansmanı: GE Vernova, bugüne kadar 1,6 milyar dolardan fazla enerji finansmanını harekete geçirerek Türkiye’nin enerji geçişi sürecine destek verdi. Bu finansman, yeni yenilenebilir enerji projelerinin gelişmesine ve karbon azaltım çalışmalarının ilerlemesine katkı sağlıyor.
- Dayanıklılık ve yerel iş birliği: TEİAŞ ile yürüttüğümüz sismik dayanıklılık çalışmaları başta olmak üzere, Ar-Ge faaliyetlerimizle Türkiye’nin elektrik altyapısının güçlendirilmesini destekliyoruz.
Özetle, GE Vernova’nın teknoloji, uzmanlık ve finansman desteği Türkiye’nin enerji geçişine ve sanayi gelişimine önemli katkılar sunuyor.
Konu açılmışken, yenilenebilir enerji projelerinin finansmanı önemli bir zorluk olabiliyor. GE Vernova bu süreci kolaylaştırmak için nasıl bir rol üstleniyor?
Yenilenebilir enerji projelerinde finansman, yüksek başlangıç maliyetleri ve uzun proje süreçleri nedeniyle önemli bir zorluk oluşturabiliyor. GE Vernova olarak, Finansal Hizmetler alanındaki uzmanlığımızla bu engellerin aşılmasına katkı sağlıyor ve proje geliştirme sürecinin ilk adımından uygulamaya kadar müşterilerimizle birlikte çalışıyoruz.
Ticari bankalar, ihracat kredisi ve kalkınma finansmanı kuruluşlarıyla uzun yıllara dayanan ilişkilerimiz sayesinde, teknoloji, ekipman tedariki ve finansmanı bir araya getiren özel finansman modelleri sunuyoruz. Bu çözümler, projelerin finansman açısından güvenilirliğini artırıyor, riskleri azaltıyor ve büyük ölçekli yenilenebilir enerji yatırımlarının hayata geçmesini destekliyor.
GE Vernova olarak, bu entegre yaklaşımla sermayeyi etkin bir şekilde mobilize ederek yenilenebilir enerji projelerinin hızlı bir şekilde hayata geçmesini sağlıyor ve Türkiye’nin enerji geçişi ile karbonsuzlaştırma hedeflerine katkıda bulunuyoruz.
Enerji sektörü Türkiye’de hızlı bir değişim içinde. GE Vernova, önümüzdeki yıllarda en büyük etkiyi yaratmak için hangi alanlara odaklanmayı planlıyor?
GE Vernova olarak, öncelikli olarak müşterilerimizi kanıtlanmış teknolojiler ve çözümlerle desteklemeye odaklanıyoruz. Kalite, güvenilirlik ve operasyonel mükemmeliyet bizim için hep ön planda. Enerji sistemi gelişirken, yüksek verimli iletim ekipmanlarıyla şebekenin genişletilmesi ve modernizasyonu, HVDC gibi ileri teknolojilerle uzun mesafeli enerji transferi ve yenilenebilir enerji ile depolamanın entegrasyonu önceliklerimiz arasında yer alıyor. Bu yaklaşım sayesinde GE Vernova, Türkiye’nin değişen enerji ihtiyaçlarına yönelik uygulanabilir ve ölçeklenebilir çözümler sunmayı hedefliyoruz.
