Bir elektrik mühendisi için evren, prensipte muazzam bir devre şemasından ibarettir. Akımlar geçer, gerilimler yükselir, empedanslar eşlenir ve sistem sürekli bir enerji dönüşümü içinde çalışır. Ancak meslek hayatımda incelediğim hiçbir mikromimari, hiçbir süper iletken ya da mega santral projesi, insanın varoluş çizgisi kadar kusursuz bir mühendislik harikası sunamadı bana.
Çünkü bu sistem, tesadüfi bir montaj hattının değil; evrenin tek sahibi olan En Büyük Tasarımcı’nın (The Grand Architect) eseridir. O, “Ol” emriyle zamanı, mekânı ve fizik kanunlarının kaynak kodunu yazan; “Öl” emriyle de sistemi kapatıp yazılımı formatlayan eşsiz bir Baş Yazılımcı’dır. Bizim mühendislik dediğimiz şey, O’nun kurduğu bu muazzam algoritmaları sadece geriye dönük anlamaya çalışma çabasından ibarettir.
Varoluş, mikro düzeyde bir sinyal gönderimiyle başlar. Sperm, o devasa bio-akustik ve kimyasal gürültünün içinden hedefe doğru ilerleyen, yüksek frekanslı bir komut paketidir. Milyonlarca hatalı veya zayıf sinyalin elendiği bu iletim hattında, empedansı tam oturan ve frekansı yakalayan tek bir iletken yumurta hücresine ulaşır. Tasarımcı’nın koyduğu “Ol” parametresi çalışır: Anahtar kapatılmıştır (close circuit). Devre tamamlanır, sistem “1” konumuna geçer.
Ana rahmine ulaşıldığında, sistemin en hassas güç yönetim ünitesi (PMU) devreye girer. Plasenta, anneyi ana şebeke (main grid), bebeği ise aşırı yüklenmeden korunması gereken hassas bir mikroçip gibi ele alır. Mimar’ın çizdiği mükemmel bir izolasyon trafosudur bu; annenin yüksek voltajlı metabolik dalgalanmalarını süzerek embriyoya tam ihtiyaç duyduğu miliamper düzeyinde beslemeyi sağlar. Hücre bölünmeleri, katman katman dizilen kablolar, beyindeki nöral ağların lehimlenmesi… Dokuz ay boyunca evrenin en karmaşık mikrodenetleyicisi, kusursuz bir kod bloğu gibi çalışır.
Derken, o büyük dönüm noktası gelir: Baskılı devre kartı (PCB) muhafazasından çıkarılacaktır.
Doğum, sistemin korunaklı bir kapalı devreden, dış dünyaya açık, yüksek gürültülü bir ortama transferidir. Bebek, ilk nefesiyle birlikte aslında kendi içsel güç kaynağını (akciğerlerini) devreye sokar. Otonom mod aktif hale gelmiştir. Ana rahmi gibi steril, parazitsiz ve kontrollü bir ortamdan; belirsizliklerle, dirençlerle ve yüksek gürültüyle dolu “Dünya Rahmine” transfer gerçekleşir.
Biz mühendisler iyi biliriz; hiçbir devre laboratuvar ortamındaki testlerle ölçülmez. Bir bileşenin gerçek kalitesi, sahaya çıktığında, yani yük altına girdiğinde belli olur. Dünya rahmi, bizim sahaya indiğimiz, yüksek voltajlara maruz kaldığımız, zaman zaman sigortalarımızın attığı ama en nihayetinde kendi enerjimizi üretmeyi öğrendiğimiz o devasa test alanıdır.
Günün sonunda, sistemi tasarlayan Mimar, her bir bileşenin çalışma süresini (runtime) önceden belirlemiştir. Vakti geldiğinde, O’nun “Öl” emriyle sistemdeki akım kesilir; donanım toprakla buluşurken, yazılım formatlanıp esas kaynağına döndürülür.
Spermden başlayan o minik elektrik sinyali, bugün bu yazıyı okuyan sizin zihninizdeki nöronları tetikleyen devasa bir akıma dönüştü. Ve sistem hâlâ çalışıyor. Soru şu: Tasarımcı’nın bize ayırdığı bu çalışma süresinde (uptime), kısa devreye girmeden çevremize ne kadar ışık yayabiliyoruz?
