Genetek Güç & Enerji Ltd. Şti., düzenlediği webinarda güç kablosu uygulamalarında doğru tasarım ilkelerini, saha deneyimlerini ve operasyonel maliyetleri doğrudan etkileyen kriterleri masaya yatırdı.
İSTANBUL – Enerji altyapılarında artan güç talebi ve yenilenebilir enerji yatırımları (GES, RES), kablo tesisatlarında doğru mühendislik hesaplamalarının önemini bir kez daha ortaya koydu.
Geçtiğimiz haftalarda Genetek Güç & Enerji Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilen; Genetek Genel Müdürü Bora Alboyacı ve Güç Sistemleri Mühendisi Ahmet Özyeşil’in sunumlarıyla gerçekleşen bu webinarda, mühendislik teorisini saha gerçekleriyle harmanlayarak aşağıdaki kritik başlıklar detaylandırıldı:
“ Katalog Verileri Sahadaki Gerçeği Yansıtmıyor Olabilir”
Kablo üreticilerinin kataloglarında yer alan akım taşıma kapasiteleri belirli standart çevre koşullarına (toprak termal direnci, derinlik, sıcaklık vb.) göre hesaplanmaktadır. Sahada karşılaşılan zemin yapısının (taşlı, kayalık, kuru veya nemli zeminler) toprağın ısı atma kapasitesini doğrudan etkilediği vurgulandı:
- Toprak Termal Direnci: Kuru veya kayalık bölgelerde toprağın ısıl direnci arttıkça kablonun ısısını dışarı atması zorlaşır. Bu durum, kablonun taşıyabileceği akım kapasitesini %10 ila %20’den fazla düşürebilir.
- Paralel Sistem Sayısı ve Yan Yana Döşeme: Yan yana çekilen devre sayısının artması, kablolar arasında karşıt endüktans ve ek ısınma oluşturur. Standarda veya gelişmiş analiz yazılımlarına başvurulmadan yapılan yerleşimler, tesislerde zamansız kesintilere ve arızalara yol açabilir.
“ Faz Dizilimi ve Ekran Topraklaması Yanlışları Sistemleri Zorluyor”
Seminerde sunulan vaka analizleri ve simülasyon örneklerinde, hatalı kablo yerleşimlerinin ve yanlış topraklama yöntemlerinin ciddi maliyetler doğurduğu aktarıldı:
- Faz Dizilimi Hataları: Paralel çekilen hatlarda fazların simetrik yerine rastgele dizilmesi (örn. L1-L2-L3 yerine L2-L1-L3), kablolarda 50–76 amper seviyelerine varan dengesizlik akımlarına ve koruma rölelerinin nedensiz yere açmasına sebep olmaktadır.
- Ekran/Zırh Topraklaması: Kablo ekranlarının tek uç yerine çift uçtan topraklanması durumunda oluşan sirkülasyon akımları, kablo sıcaklığını yaklaşık 10°C artırmakta ve kablonun kullanım ömrünü önemli ölçüde kısaltmaktadır.
“ Gelişmiş Yazılımlar ve Saha Ölçümleriyle İleri Mühendislik Çözümleri”
Tesis kurulumlarında ve güç artışlarında sadece geleneksel yöntemlerin yeterli olmadığı; CYMCAP, PSCAD, ANSYS Maxwell, DIgSILENT ve ETAP gibi uluslararası standartlara uygun yazılımlar ve saha ölçüm cihazlarıyla (toprak termal direnci tespiti, kök neden analizi) dijital ikiz modellemelerinin yapıldığı ifade edildi.
Seminer kapanışında, kurulum maliyetlerini düşürmek adına yapılan hatalı kesit seçimlerinin uzun vadede (20-30 yıl) yüksek enerji kayıplarına ve operasyonel arızalara (OPEX) yol açtığı; doğru boyutlandırma ile hem yatırımların korunduğu hem de milli ekonomiye katkı sağlandığı belirtildi.
www.elektrikhaber.com haber merkezi / Mustafa FAZLIOĞLU
