Enerji Sektöründe “Büyük Boyut” Krizi: MASS Geçişinde Pano Çıkmazı
EPDK’nın 1 Mart 2026 olarak belirlediği Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) geçiş takvimi yaklaşırken, sektör temsilcileri fiziksel standartlar ve maliyet yönetimi konusunda kritik uyarılarda bulunuyor. Mevcut elektrik panolarının yeni sayaç boyutlarına uygun olmaması, milyonlarca binada zorunlu tadilat kapısını aralıyor.
Türkiye enerji piyasası, dijitalleşme yolunda dev bir adım olan Milli Akıllı Sayaç Sistemi’ne (MASS) hazırlanıyor. Ancak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından duyurulan takvim işlemesine rağmen, teknik detaylardaki belirsizlikler pano üreticilerinden elektrik teknisyenlerine, mülk sahiplerinden dağıtım şirketlerine kadar geniş bir kitleyi endişelendiriyor.
Standartlar Değişiyor: Eski Panolar Yeni Sayaçlara Dar Geliyor
Akıllı sayaçların teknolojik yetkinlikleri artarken, fiziksel boyutlarının da büyümesi sektörün önündeki en somut engel olarak duruyor. Mevcut sistemde kullanılan pano standartları, yeni nesil sayaçların ebatları karşısında yetersiz kalıyor.
- Boyut Analizi: Mevcut monofaze sayaçların yerini alacak MASS uyumlu cihazların yaklaşık 15 × 20 × 28 cm, trifaze sayaçların ise 15 × 23 × 28 cm boyutlarında olması öngörülüyor.
- Mevzuat Çıkmazı: Yeni sayaçların bu ebatlarla eski panolara monte edilmesi durumunda, mevzuatın şart koştuğu güvenlik mesafeleri korunamıyor. Bu durum, mevcut panoların standart dışı kalmasına ve binlerce binada zorunlu pano yenileme sürecinin başlamasına neden olacak.
İskan Bekleyen Yapılar ve Eski Binalar Risk Altında
Sürecin en sancılı kısmını ise geçiş aşamasındaki binalar oluşturuyor. Halihazırda elektrik tesisatı tamamlanmış, panosu takılmış ancak iskan veya enerji bağlantısı bekleyen binalarda, kurulu olan tüm sistemin “çöp” olma riski bulunuyor. Periyodik bakım dönemine giren eski binalarda da pano değişimi kaçınılmaz bir zorunluluk haline gelecek.
Haluk Bozalı’dan “Milat” Çağrısı ve Çözüm Formülü
Konuyla ilgili görüşlerini paylaşan İstanbul Elektrik Teknisyenleri Odası Başkanı Haluk Bozali, sürecin kaosa dönüşmemesi için yetkililere rasyonel bir yol haritası sundu. Bozalı’nın çözüm önerileri üç ana başlıkta toplanıyor:
1. 2025 Milat Kabul Edilmeli: “Uygulama, halihazırda panosu hazır olan veya iskan sürecindeki binaları kapsamamalıdır. Yeni standartlar, 2026 yılından itibaren ruhsat alacak binalar için zorunlu tutulmalıdır. Bu, sektöre ve vatandaşa nefes aldıracaktır.”
2. Finansman Desteği: “Eski binalarda yapılacak zorunlu dönüşüm ciddi bir mali yük oluşturacaktır. Bina yönetimlerine, karar defteri beyanıyla kullanabilecekleri düşük faizli ‘Pano Tesisatı Kredisi’ imkanı sağlanmalıdır.”
3. Adil Maliyet Paylaşımı: “Bu dönüşümün faturası yalnızca vatandaşa kesilmemelidir. Teknolojik dönüşümün paydaşları olan devlet ve dağıtım şirketleri, maliyeti kısmen üstlenerek elini taşın altına koymalıdır.”
Sosyal Uyum ve Teknik Altyapı Dengesi
MASS projesi, şebeke yönetimi ve enerji verimliliği için vazgeçilmez bir adım olsa da; kent kültürüne ve binaların fiziksel gerçekliğine çarpmaması için “iletişim” ve “finansman” kanallarının acilen açılması gerekiyor. EPDK’nın sektör temsilcileriyle daha şeffaf bir bilgilendirme süreci yürütmesi, 2026 hedeflerinin sürdürülebilirliği açısından kritik önem arz ediyor.