Elektrik ve sistem mühendisliğinde en temel ilkelerden biri şudur: Bir devrenin çıkış sinyalini (output), o devrenin mimarisi ve içine yüklenen çalışma mantığı belirler. Dr. Gülay Savaş’ın aktardığı nörobilimsel gerçekler, tam da bu mühendislik yaklaşımının insan zihnindeki karşılığını gözler önüne seriyor.
İnsan, dünyaya ilk adımı attığında yalnızca biyolojik birdonanımla (hardware) var olur. Ancak bu donanım, henüz kendi kontrol mekanizmalarına sahip değildir. Yaşamın ilk yıllarında çocuk beyni, 4-8 Hz frekans aralığındaki teta dalgalarının baskınlığında çalışır. Elektrik-elektronik terminolojisiyle konuşacak olursak; bu evre, filtrenin veya empedans engelinin bulunmadığı, sistemin tamamen dış kaynaklı veri aktarımına açık olduğu bir “açık hat” ve yüksek öğrenme modudur. Çocuk, adeta hipnotik bir veri kaydı durumundadır; etrafındaki ebeveyn, çevre, toplum ve gelenek unsurlarından gelen tüm bilgiyi sorgulamadan, analiz etmeden doğrudan bilinçaltı hafıza matrisine yazacaktır. Sevgiden korkuya, paraya bakıştan özgüvene kadar her fikir, ilk yazılım (firmware) olarak kodlanır.
Yetişkinlik dönemine geldiğimizde, kararlarımızı ve seçimlerimizi bilinçli (%5) olarak verdiğimizi varsayarız. Oysa arka planda çalışan ve davranışlarımızın %95’ini sevk eden mekanizma, çocuklukta yazılan bu otomatik algoritmaları işletmeye devam eder. Bir devrenin geri besleme (feedback) döngüsüne girmesi gibi, hayatımız da geçmişte yazılan kodların otomatik bir tekrarına dönüşür.
Ancak insanı sıradan bir makineden veya standart bir bilgisayardan ayıran en temel mühendislik farkı tam da bu noktada ortaya çıkar: Bir yazılım, kendi kodunu gözlemleyip değiştiremez. Oysa insan bilinci; kendi işletim sistemini fark etme, sorgulama ve “öz-gözlem” yapabilme yetisine sahiptir.
Shakespeare’in vurguladığı gibi, oynadığımız oyunun yazarının kendimiz olduğunu anladığımız an, edilgen bir izleyici veya otomatik bir kod yürütücüsü olmaktan çıkarız. Gerçek özgürlük; dış dünyayı veya hayat şartlarını değiştirmeye çalışmaktan ziyade, bizi yöneten kök işletim sistemini yeniden yapılandırmaktır.
Kendi zihinsel frekansını analiz eden, varsayılan fabrikasyon kodlarını silip yeni yazılımlar yükleyen her insan; sistemini bir üst sürüme taşır. İşte bu dönüşüm, insan zihninin “Zihin 2.0” seviyesine ulaştığı anın ta kendisidir.
