İSTANBUL / ElektrikHaber.com — Elektrik mühendisliği açısından bakıldığında bir sistemin çalışabilmesi için yalnızca enerji kaynağının bulunması yetmez; doğru sinyalin, doğru kanaldan, doğru noktaya ulaşması gerekir. İnsan iletişiminde de durum farklı değil. İşitme engelli bireyler açısından iletişim kanallarındaki kopukluk, yalnızca bir dil problemi değil, eğitimden istihdama, sağlıktan günlük yaşama kadar uzanan önemli bir erişilebilirlik sorunu oluşturuyor.
Bu noktada faaliyet gösteren Hadi İşaret, işaret dilini daha erişilebilir hâle getirmek ve sağır topluluğun toplumla eşit iletişim kurabilmesine katkı sağlamak amacıyla sosyal girişim modeliyle çalışmalar yürütüyor. Girişim; sözlük çalışmalarından eğitim programlarına, oyunlaştırılmış öğrenmeden işaret dili tercümanlığına, altyazı çözümlerinden erişilebilirlik danışmanlığına kadar geniş bir alanda faaliyet gösteriyor.
İletişimdeki “Sinyal Kaybını” Ortadan Kaldırmayı Hedefliyor
Elektrik sistemlerinde sinyal kaybı, sistemin doğru çalışmasını engeller. İnsan hayatında ise iletişim kanalının yetersizliği, bireyin eğitimden istihdama kadar birçok alanda fırsatlara erişimini sınırlandırabiliyor.
Hadi İşaret, Türkiye’de Türk İşaret Dili kaynaklarının sınırlı olmasını önemli bir iletişim açığı olarak tanımlıyor. Girişimin internet sitesinde yer alan bilgilere göre Türk İşaret Dili sözlüğünde yaklaşık 2 bin işaret bulunurken, Türk Dil Kurumu Sözlüğü’nde yüz binlerce kelime yer alıyor. Bu farkın, sağır bireylerin iletişim ve bağımsız yaşam olanaklarını etkileyebildiğine dikkat çekiliyor.
Hadi İşaret bu açığı kapatmak için dilbilimciler, akademisyenler ve uzman eğitmenlerle birlikte yeni işaretlerin ve erişilebilir içeriklerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştiriyor.
230 Yeni İşaretle Büyüyen Bir Dil Çalışması
Girişimin hikâyesinin merkezinde ise kurucusu Sibel Kaya bulunuyor.
Sağır anne ve babanın işiten çocuğu olarak dünyaya gelen Kaya, çocukluğunda iletişimini işaret diliyle sürdürdü. Daha sonra işiten çocuklarla karşılaştığında iletişim biçimleri arasındaki farkı yaşayarak deneyimledi. Kendi hayatındaki bu deneyimler, yıllar sonra Hadi İşaret’in kuruluş fikrinin temelini oluşturdu.
Hadi İşaret’in internet sitesinde yer alan bilgilere göre Kaya’nın çalışmaları sonucunda Türk İşaret Dili’ne 230 yeni işaretin kazandırılmasına katkı sağlandı ve çalışmalar yaklaşık 20 bin kişiye ulaştı.
Girişimin güncel internet sitesinde ise 250’den fazla yeni işaret/kelime çalışmasına ve 190 binin üzerinde video izlenmesine ilişkin göstergeler yer alıyor.
Eğitimden İstihdama, Dijital Dünyadan Günlük Hayata
Hadi İşaret’in çalışma alanı yalnızca işaret dili öğretimiyle sınırlı değil.
Girişim; çocuklardan yetişkinlere yönelik uygulamalı atölyeler, şirketler ve STK’lara yönelik kurumsal eğitimler, erişilebilirlik danışmanlığı, toplantı ve etkinlikler için işaret dili tercümanlığı, video içerikleri için altyazı çözümleri ve işaret dili medya prodüksiyonu gibi hizmetler sunuyor. Ayrıca akademisyenler ve dilbilimcilerle işaret dilinin yapısı, anlamı ve kültürel bağlamı üzerine bilimsel iş birlikleri yürütüyor.
Girişimin çözüm üretmeye çalıştığı başlıklardan biri de ehliyet ve istihdam. Sitede, sağır bireylerin sürücü belgesi süreçlerinde canlı ders ve deneme sınavı desteği sağlandığı; iş görüşmelerinde ise tercüman desteğiyle istihdam fırsatlarının artırılmasının hedeflendiği belirtiliyor.
“Erişilebilir Dünya” İçin Dijital Teknoloji
Elektrik mühendisliği perspektifinden değerlendirildiğinde Hadi İşaret’in yaptığı iş, aslında iletişim altyapısının erişilebilirliğini güçlendiren bir yaklaşım olarak okunabilir.
Bir elektrik sisteminde enerji vardır ancak bağlantı yoksa yük çalışmaz. Bir haberleşme sisteminde sinyal vardır ancak alıcıya ulaşmıyorsa iletişim gerçekleşmez.
İnsan hayatında da bilgi mevcut olabilir; fakat bireyin o bilgiye erişebileceği kanal yoksa bilgi anlamını kaybeder.
Bu nedenle altyazı, işaret dili tercümesi, görsel anlatım, interaktif eğitim ve dijital içerikler yalnızca teknolojik araçlar değil; insanlar arasındaki iletişim devresini tamamlayan bağlantı noktaları hâline geliyor.
Ödüllerle Güçlenen Sosyal Girişim
Hadi İşaret’in çalışmaları farklı kurumlar tarafından da desteklenmiş durumda.
Girişimin internet sitesinde yer alan bilgilere göre Hadi İşaret; 2025 Kale Grubu İbrahim Bodur Sosyal Girişimcilik Ödülü’nde Erken Aşama Birincilik, Sabancı Vakfı 15. Sezon Fark Yaratanı, 2024 Mercedes-Benz She’s Mentoring Sürdürülebilirlik Kategorisi Birinciliği, 2022 Avrupa Birliği Sivil Düşün Hibe Ödülü, 2021 BizBiz Kadınlar Derneği Başarılı 75 Kadın Girişimci ve 2020 Google SheMakes/Mediacat Geleceği Fark Yaratan 15 Kadın Girişimci gibi ödül ve programlarda yer aldı.
Sabancı Vakfı’nın desteği de Hadi İşaret’in kamuoyunda görünürlüğünü artıran önemli gelişmeler arasında bulunuyor. Girişimin basın sayfasında Anadolu Ajansı, Posta ve Milliyet gibi medya kuruluşlarında yer alan haberler listeleniyor.
Asıl Mesele: Bağlantıyı Kurabilmek
Elektrik mühendisliğinde bir devrenin değeri yalnızca kablolarından değil, bağlantılarının sürekliliğinden anlaşılır. Toplum da bir anlamda büyük bir iletişim ağıdır. Bir birey bu ağdan dışlandığında sistemin tamamı bundan etkilenir.
Hadi İşaret’in çalışmaları bu nedenle yalnızca işaret dili öğretmekten ibaret değil. Temel mesele, toplumun farklı bireyleri arasında kopan iletişim hatlarını yeniden bağlamak.
Çünkü çağımızda teknoloji hızla gelişiyor; yapay zekâ, dijitalleşme, akıllı sistemler ve yeni iletişim teknolojileri hayatın her alanına giriyor. Ancak teknolojinin gerçek başarısı, kaç kişiye ulaştığıyla değil, kaç kişiyi sistemin dışında bırakmadığıyla ölçülmeli.
Hadi İşaret’in ortaya koyduğu yaklaşım da tam burada önem kazanıyor:
İletişimin enerjisi herkeste var. Mesele, sinyalin herkese ulaşabileceği doğru bağlantıyı kurmak.
Hadi İşaret, bu anlayışla işaret dilini yalnızca bir iletişim yöntemi olarak değil, daha kapsayıcı ve erişilebilir bir yaşamın temel araçlarından biri olarak yaygınlaştırmayı hedefliyor.
ElektrikHaber.com
