Bir elektrik mühendisi olarak bilirim: Her sistemin bir çalışma kapasitesi, her devrenin bir dengesi, her sinyalin bir kaynağı vardır. Peki, insana verilen akıl neden kendi kapasitesinin altında çalışıyor?
İnsan uzaya gidiyor, yapay zekâ üretiyor, makineleri konuşturuyor; ama kendisini, yaratılışını ve varoluşunun anlamını sorgulamaktan kaçıyor.
Makineleri akıllandırdık, insanı düşünmekten uzaklaştırdık!
Bugün yapay zekâ milyonlarca veriyi işliyor, saniyeler içinde cevaplar üretiyor. Fakat bilgi, hakikat değildir; hesap yapmak, hikmet sahibi olmak değildir. Bir makine verileri analiz edebilir, ama insanın asıl imtihanı, sahip olduğu aklı hangi amaç uğruna kullandığıdır.
Elektrik devresinde akımın varlığı, sistemin doğru çalıştığını kanıtlamaz. Ölçmek, denetlemek ve doğru bağlantıyı kurmak gerekir. İnsan da böyledir. Akıl vicdandan, bilgi sorumluluktan, güç ahlaktan koparsa sistem çalışıyor görünür; fakat insanlık arızaya geçmiştir.
Evrenin düzenini ölçüyoruz. Frekansları hesaplıyor, enerjiyi dönüştürüyor, algoritmalar yazıyoruz. Ancak bütün bu düzenin karşısında kendi varlığımızı sorgulamıyorsak, bildiklerimiz bizi ne kadar ileri götürebilir?
Kur’an insanı düşünmeye, akletmeye ve ibret almaya çağırır. Mesele yalnızca beyne sahip olmak değil, aklı hakikatin yolunda kullanmaktır.
Belki de çağımızın en büyük tehlikesi yapay zekâ değil; insanın kendi aklını makinelere teslim ederek düşünme sorumluluğundan kaçmasıdır.
Benim inancım şudur: Evreni anlamak, yalnızca onun işleyişini çözmek değildir. Ölçünün ardındaki düzeni düşünmek, kendi sınırlarımızı bilmek ve bizi var eden Allah karşısında sorumluluğumuzu hatırlamaktır.
İnsan, makinelerden daha hızlı hesap yapmak zorunda değildir. Ama neden yaşadığını, neye hizmet ettiğini ve sonunda nereye döneceğini düşünmek zorundadır.
Bir gün bütün sistemler susacak, bütün ekranlar kararacak, bütün hesaplar bitecek. O zaman ne işlemci gücü ne veri miktarı ne de teknolojik üstünlük insanın yerine cevap verecek.
Geriye insanın aklı, vicdanı ve yaptıklarının hesabı kalacak.
Ey insan! Sana akıl verildi. Sen onu hakikati bulmak için mi kullandın, yoksa hakikatten kaçmak için mi?
Makineleri programladık. Dünyayı algoritmalarla donattık. Şimdi kendimize soralım:
Yapay zekâyı geliştirdik de Allah’ın bize emanet ettiği aklı neden kullanmıyoruz?
Elektrik Mühendisi / Mustafa Fazlıoğlu
