Mustafa FAZLIOĞLU; Zorunlu Rapor Formatları ve Proje Şartı İş Güvenliğini Kilitliyor.
01.09.2025 tarihinde yürürlüğe giren elektrik periyodik kontrollerinde zorunlu rapor formatları, sahada teknik ve bürokratik bir kördüğüme neden oldu. Elektrik Mühendisi Mustafa Fazlıoğlu, mevcut uygulamanın iş güvenliğini artırmak yerine denetimleri durma noktasına getirdiğini belirterek acil revizyon çağrısında bulundu.
1 Eylül 2025 itibarıyla başlayan yeni raporlama dönemiyle birlikte, Orta Gerilim (O.G.) trafolarının kapsama alınması ve yangın algılama sistemlerinin uygulanabilirliği düşük denetim kriterleri, sektör paydaşlarını zor durumda bırakıyor. Özellikle paratoner tesisatlarının kontrolünde yaşanan terim ve standart karmaşası, raporların teknik geçerliliğini tartışmaya açıyor.
“Paratoner Değil, Yakalama Ucu!”
Mustafa Fazlıoğlu, paratoner kontrollerindeki standart uyumsuzluğuna dikkat çekerek şunları söyledi:
“TS EN 62305 standardı; risk analizi, yakalama uçları ve topraklama gibi dört ana bölümden oluşur. Standartta ‘paratoner’ ifadesi yerine ‘yakalama ucu’ tanımı kullanılırken, rapor formatlarındaki terminolojik eksiklikler denetçileri büyük bir sorumluluk altına sokmaktadır. Mevcut raporlar teknik olarak eksiktir.”
“Proje Yoksa Kontrol Yok” Yaklaşımı Güvenliği Tehdit Ediyor
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (EK III 2.3.7) gereği aranan “proje şartı”, eski yapılarda denetimlerin yapılamamasına neden oluyor. Belediyelerde arşivi bulunmayan veya zamanla revize edilen tesislerin onaylı projelerine ulaşılamaması, “denetimsizlik” riskini doğuruyor.
Fazlıoğlu, bu durumun yarattığı fiili imkansızlığı şu sözlerle özetledi:
- Arşiv Sorunu: Eski yapılarda onaylı projelere erişim çoğu zaman mümkün değil.
- Amacından Sapma: Periyodik kontrolün amacı proje denetimi değil, mevcut tesisatın güvenliğini tespit etmektir.
- Maddi Yük: İşverene yeniden proje çizdirilmesi yönündeki beklenti, sahada karşılığı olmayan teknik ve mali bir yük oluşturmaktadır.
Çözüm Önerisi: Tek Hat Şeması ve Güncel Dokümantasyon
Raporların “Gözle Kontrol” ve “Fonksiyon Testleri” bölümlerinin bilinçsizce doldurulduğunu ifade eden Fazlıoğlu, denetçilerin “1 yıl süreyle uygundur” ibaresiyle ağır bir hukuki sorumluluk altına itildiğini vurguladı.
Çözüm için ivedilikle atılması gereken adımlar:
- Rapor Revizyonu: Rapor formatları teknik gerçeklerle örtüşecek şekilde yeniden düzenlenmelidir.
- Esnek Denetim: Onaylı projenin bulunmadığı durumlarda, mevcut tesisatı gösteren güncel tek hat şemaları üzerinden denetim yapılmasına imkan tanınmalıdır.
- Kestirimci Bakım: Periyodik kontroller ile kestirimci bakım yöntemlerinin entegre edildiği ortak bir çalışma modeli geliştirilmelidir.
Sonuç olarak; iyi niyetle getirilen bu düzenleme, uygulama aşamasında iş güvenliği süreçlerini zorlaştırmaktadır. Teknik amacından uzaklaşan bu “proje dayatması” yerine, uluslararası standartlara uygun, uygulanabilir ve sahayı yansıtan bir denetim mekanizmasına geçilmesi şarttır.
